Vergi İneği Orta Direk

Sevgili Orta Direk,

Biliyorum gururlusun, haklısın da tüm ülkenin yükü senin sırtında. Ancak sözlerim canını acıtacak. Gerçek şu ki; sen bu ülkenin ineğisin. Sabah akşam çok çalışır, karşılığında yalnızca bir tutam ot beklersin. Aza kanaat getirmene rağmen bir bakmışsın ki sülükler sütünü emmiş, sırtlanlar derini yüzmüş, akbabalarsa etine göz dikmiş. Sense eşeklere yapılan o feci şeyin başına gelmemesiyle avunup hala şükrediyorsun. Halbuki, bu sessizliğinle onu da yakında göreceksin!

 

Kadim Dostun

 

“İnek” olma tabirini ağır mı buldunuz; öyleyse aşağıdaki görselleri sırayla inceledikten sonra nihai kararı siz verin.

Geçtiğimiz ekim ayında önemli miktarda vergi artışı yapıldı. Birçoğumuz MTV zammına odaklansa da gerçek hikâye gelir vergisi artışındaydı. Çünkü gelir vergisi yalnızca yıllık brüt 30.000 ila 110.000 TL arası miktar için %3 artırılmak istendi.

Vergi İneği Orta Direk 2

Gelir vergisi ara dilimindeki amaçlanan artış, asgari ücret kazanan vatandaşları etkilemiyor. Buna kim itiraz edebilir ki; asgari ücretle ev geçindirmenin ne kadar zor olduğunu hepimiz biliyoruz. Toplumsal dayanışma için fedakârlık bazen şart. Gerçek şu ki 110.000 TL üstü kazanan yüksek gelir grubu için vergi dilimi nedense sabit tutuluyor. Böylece tüm fedakârlık orta direğin üstüne bırakılıyor; zengin kesimin yine aradan sıyrılmasının yolu açılıyor. Varsayalım ki astronomik bir maaşla ayda 1 milyon TL kazanan, memleketin en büyük holdinglerden birinin CEO’susunuz. Bu %3 vergi zammı sonrası ödeyeceğiniz vergi, yalnızca %0,03 artacaktı. Patronlara sunulan vergi afları ve teşviklerinden bahsetmedim bile; bu sadece ücretlere uygulanan gelir vergisindeki zihniyet. Bugün kanunlaşmadı ancak hükumetin orta direğe olan bakış açısı ifşa oldu. Yarın bütçe yine açık verdiğinde vergi ineği olarak orta direk hatırlanacak.

Bir de bunun ÖTV ve KDV’si var. Bu vergiler iktisatta dolaylı vergi olarak sınıflandırılmaktalar; çünkü gelir değil, tüketim vergilendirilir. Mal ve hizmet satın alırken; gelirinden bağımsız aynı miktar vergiyi herkes devlete öder. Örneğin bir asgari ücretli de orta direk de ya da holding patronu da kurşunsuz benzinin litresine 2,37 TL veya bir kutu biraya  %63 ÖTV öder. Bu nedenle vergi adaleti göz önünde tutulan ülkelerde; KDV ve ÖTV’nin kapsamları dar, oranlarıysa mümkün suret düşük tutulur. Türkiye’deyse Maliye’nin en büyük vergi geliri kapısı KDV (%27,5) ve ÖTV (%26,7).

Vergi İneği Orta Direk 3

Orta direk çok vergi ödüyor iddiasında bulunduk; fakat belki de bu vergiler orta direğe “yol, su ve elektrik” olarak geri dönüyordur. Osmangazi Köprüsü vakasıyla birlikte gördük ki vergilerimizin önemli bir kısmı devletin yanlış ticari hesaplarıyla çarçur ediliyor. Yapılan yolsuzluklardan söz etmiyorum bile. Peki hiç mi hizmet yok? Mesela eğitim! 2017 yılında kamu bütçesinden eğitime ayrılan pay %17,52; tüm zamanların en yükseği. Orta direk, devletine nankörlük ediyor olabilir mi?

Vergi İneği Orta Direk 4

Üstteki görsel 2014 yılında OECD ülkelerinde ilk-orta-lise seviyesi öğrenim harcamalarındaki kamu payını gösteriyor. İskandinavya’da beklendiği üzere tüm eğitim harcamalarını devlet sırtlamış. Türkiye’de ise bu oran yalnızca %80. Sürpriz olansa kapitalizmin beşiği denilen ABD ve Britanya’da bile bu oranların sırasıyla %91 ve %87 olması. Kısacası vergilerimiz yeterince eğitim-öğretime dönüştürülmemiş, biz yine kendi cebimizden çokça harcamaya devam etmişiz (İşsizliğe Sivri Zekâ Çözüm: Eğitim).

Yine de bu yılın bütçesinde eğitime ayrılan 113 milyar TL bir rekor, acaba nereye harcanmış? Orta direğin özenle kaçınmaya çalıştığı, düşük gelir grubundaki insanların çaresizlikten kabullendikleri ve neticesinde bilim ve teknik alanında hiçbir fayda sağlamayan imam hatip okullarına. 2002 yılında 619 milyon TL harcayan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, 2016 yılındaki harcamalarının 6,483 milyar TL’ye çıktığını da not düşelim.

Vergi İneği Orta Direk 5

Devletten istediği hizmeti alamayan orta direk; devlet babadan sosyal yardımlar vasıtasıyla faydalanmış olabilir mi? Yardım alan kişilerin listesi kamuya açık bir bilgi değil, bu nedenle bu sorunun kesin cevabını bilemeyiz; yine de elimizde bir ipucu var. İktidar partisi AKP’nin üye sayısı yaklaşık 9,8 milyon; başka bir ifadeyle erişkin nüfusun %17,5’i. Parti-devlet olan Çin’de bile Çin Komünist Partisi (ÇKP) 89,4 milyon üyesiyle erişkin nüfusun yalnızca %8,4’ünü kapsıyor. ÇKP’nin 2 katı üye oranına sahip olmasıyla AKP; sosyal yardımların dağıtımında hangi kıstası öncelik aldığını belli ediyor.

Birilerinin illa ki vergi yükünü sırtlaması gerek. Acaba orta direğin maaşı çok yüksek; dolayısıyla “sağılacak inek” muamelesini doğal sayılabilir miyiz? 2015 yılı OECD istatistiklerine göre Türkiye’de ortanca ücret (basit bir örnekle 7 kişi varsa aradaki 4. kişinin ücreti) asgari ücretin yalnızca 1,42 katı. Türkiye, Kolombiya’dan sonra ortanca ücretin göreceli en düşük olduğu ülke. Başka bir ifadeyle aldığı öğrenim ve kazandığı diplomalardan bağımsız olarak orta direğin maaşı erimiş; daha önce yazdığım Bir Gün Herkes Asgari Ücretli Olacak isimli yazıdaki istikamete girmiş. Son vergi zamlarıyla süreç daha da hızlanacak.

Vergi İneği Orta Direk 6

Peki bu yükün sırtlanmasında üst gelir grubu yok mu? Aşağıdaki görsel sosyal medyada sıkça paylaşıldı ve Mehmet Şimşek tarafından da onaylandı. Bu listede Türkiye’de vergi kaçıranlara Maliye’nin tanıdığı yüksek iltimas gösteriliyor. Büyük şirket ve varlıklı kişilerin vergi cezalarının neredeyse tamamının silindiği açıkça görülebiliyor. Bu vergi iltimasının bir de sağlamasını yapalım.

Vergi İneği Orta Direk 7

Forbes dergisine göre Türkiye’de 2002 yılında 6 olan dolar milyarderi sayısı, 2017 yılında 29’a çıktı. Credit Suisse raporuna göreyse, Türkiye’de 1 milyon doların üstünde serveti olan kişi sayısı yaklaşık 78 bin. Şaşırdık mı? Devletten sürekli vergi indirimi ve istisnası alan; bir de üstüne devletin her türlü teşvikinden faydalanıp servetini vergi cennetlerinde saklayan dar bir zümreden ne beklenebilirdi ki? (“Üst Akıl”: Hedge Fon, Banka, Vergi Cenneti ve Bitcoin İmparatorluğu)

Orta direğin memleketin yükünü taşıyan inek olduğuna artık hep beraber ikna olduk. Bir de ilk mektubumda bahsettiğim “eşeklere yapılan feci şey” sözlerinin içini dolduralım. 1 Kuruşu Hatırlayan Var mı? isimli yazımda belirttiğim üzere; “gökten dolar yağdırma duası” başarılı olmadığı takdirde; 90’lı yılları anımsatan ekonomik buhrana tanık olacağız. Ekonomik gidişattan şimdiden şikâyet ettiğimiz bugünlerde genç işsizlik oranı “sadece” %20,6. Bu oranı küçümseyen “sadece” tabiri mühim; çünkü 2013 yılında benzer bir buhrana maruz kalmış Yunanistan’da genç işsizlik oranı %60’a tırmanmıştı.

Zenginleştiğimizi sandığımız 2000’li yılları; 90’lardaki yokluktan ötürü gözümüzde büyüttüğümüz, ucuz dolarla ithalatın keyfini çıkardığımız ve kredilerle bu yapay mutluluğu uzatmaya çalıştığımız bir dönem olarak hatırlayacağız. Biz hiçbir şey yapmazsak; 2020’lere mirasımız 2000’lerde doğmuş gençlerin işsizliği olacak.

 

Sevgili Orta Direk,

Tüm satırları aşıp bu mektubu okuyabiliyorsan eğer; her şeye rağmen umut hala var demektir. Seni anlayan bir hükumetin, temsil edecek bir muhalefetin, babalık yapacak bir işvereninin olmadığının farkına var. Artık köyünden uzaktasın, bir tarikatın ya da sendikan yok. Yine de kendini yalnız hissetme, senin gibi binlerce kişi olduğunu asla unutma. Senden sonra şimdi onların da uyanma sırası. Kalemi kâğıdı eline al ve bu mektup gibi bir tane de sen onlara yaz.

Bir gün her şey çok güzel olacak ve biz “Beyaz Zambaklar Ülkesinde” yeniden buluşacağız…

 

Yol Arkadaşın

 

 

Yazımızı beğendiyseniz sosyal medya aracılığıyla çevrenizle paylaşıp, gönüllü olarak emek veren bizlere destek olabilirsiniz. Ayrıca tüm gönderilerimizi sitemize doğrudan ya da Facebook ve Twitter sayfalarımıza üye olarak takip edebilirsiniz.

 

One thought on “Vergi İneği Orta Direk

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s